Prawo cywilne zabezpiecza interesy osób najbliższych spadkodawcy, które zostały pominięte w testamencie. W takich sytuacjach kluczowym instrumentem prawnym jest zachowek, stanowiący ułamkową część udziału spadkowego, który przypadałby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Kancelaria zajmuje się analizą dokumentacji pod kątem ustalenia kręgu osób uprawnionych oraz zobowiązanych do zapłaty. Proces ten wymaga precyzyjnego obliczenia substratu majątkowego, uwzględniającego darowizny dokonane przez zmarłego za życia.
Reprezentacja adwokata w sprawach o zachowek obejmuje etap przedsądowych wezwań do zapłaty oraz prowadzenie procesów przed sądami powszechnymi. Pomoc prawna koncentruje się na merytorycznym przygotowaniu wniosków dowodowych oraz weryfikacji wartości składników majątkowych wchodzących w skład masy spadkowej. Jako że zachowek jest roszczeniem pieniężnym, istotne jest ustalenie konkretnej kwoty, która zrekompensuje pominięcie w dziedziczeniu. Kancelaria analizuje również przesłanki do obniżenia roszczenia lub stwierdzenia niegodności dziedziczenia.
Roszczenie to przysługuje zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Prawo to powstaje w sytuacji, gdy osoby te nie otrzymały należnego im udziału w drodze dziedziczenia, zapisu lub darowizny dokonanej za życia przez spadkodawcę.
Standardowo wysokość ta wynosi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadałby danej osobie przy dziedziczeniu ustawowym. Wyjątek stanowią osoby trwale niezdolne do pracy oraz małoletni zstępni – w ich przypadku kwota ta wzrasta do dwóch trzecich wartości należnego udziału ustawowego.
Roszczenie o wypłatę środków z tego tytułu przedawnia się z upływem pięciu lat. Termin ten liczy się od dnia ogłoszenia testamentu lub – w przypadku braku testamentu – od dnia otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy. Po tym czasie zobowiązany może uchylić się od zapłaty, podnosząc zarzut przedawnienia.
Tak, przy obliczaniu kwoty należnej dolicza się darowizny uczynione przez spadkodawcę, z pewnymi wyjątkami (np. drobne darowizny zwyczajowo przyjęte). Ma to na celu uniemożliwienie obejścia przepisów poprzez wyzbycie się majątku przed śmiercią, co bezpośrednio wpływa na ostateczną wysokość wypłaty dla uprawnionych.
Pozbawienie tego prawa następuje poprzez wydziedziczenie w testamencie. Musi ono jednak wynikać z konkretnych, ustawowych przyczyn, takich jak uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych wobec spadkodawcy lub popełnienie przestępstwa przeciwko niemu. Wydziedziczenie skuteczne pozbawia prawa do dochodzenia roszczeń pieniężnych.